Leestijd: 3 minuten

Vandaag gingen we aan de slag met mozaïek! Een techniek waarbij je met allemaal kleine stukjes materiaal een groter beeld of patroon maakt. Door de kleine stukjes naast elkaar te leggen, ontstaat uiteindelijk een compleet kunstwerk. Dat kan een afbeelding zijn, maar ook een abstract patroon of gewoon een ontwerp dat ontstaat terwijl je bezig bent.

En laat ik nou thuis nog een hele verzameling verschillende kleuren mozaïeksteentjes hebben liggen…

Zwart of bruin?

Ik had ook nog zwart en bruin karton klaarliggen als ondergrond. En ja… toen kwam het grote probleem: ik kon niet kiezen! Dus nam ik gewoon beide kleuren mee. Waarom zou ik kiezen als de kinderen dat ook zelf kunnen doen? De ene koos voor zwart karton, de andere voor bruin. En dat bleek meteen een leuke keuze te zijn, want dezelfde kleuren mozaïeksteentjes kunnen op een zwarte of bruine achtergrond weer een heel ander effect geven.

Een opdracht of vrij werken?

Toevallig heb ik deze week een paar keer precies hetzelfde gesprek gehad met verschillende mensen: werken kinderen tijdens een creatieve les met een vaste opdracht, of mogen ze vrij werken?

Mijn lessen zitten eigenlijk een beetje tussen die twee in. Iedere week bied ik de kinderen ander materiaal, een nieuwe techniek of een thema aan. Soms is dat schilderen, soms tekenen, bouwen, kleien of zoals vandaag: mozaïek. Daar zit meestal een opdracht of een idee aan gekoppeld. Het geeft een startpunt en zorgt ervoor dat kinderen kennismaken met technieken en materialen die ze misschien nog niet eerder hebben gebruikt.

Maar… Je moet niks. De opdracht is vooral bedoeld als inspiratie. Daarna mogen de kinderen er helemaal hun eigen draai aan geven. Ze mogen het voorbeeld volgen, iets totaal anders maken, een eigen onderwerp kiezen of de techniek op een andere manier gebruiken. En precies dat gebeurde vandaag.

Van herfstbladeren tot een axolotl

Veel kinderen lieten zich inspireren door de herfst. Met al die warme kleuren van de mozaïeksteentjes was dat natuurlijk ook wel erg mooi. Er ontstonden prachtige herfstachtige patronen en ontwerpen.

Maar er kwamen ook allerlei andere ideeën voorbij. Een regenboog bijvoorbeeld. Mooie patronen. Abstracte ontwerpen. En zelfs een axolotl! Dat vind ik nou zo leuk. Je kunt vooraf bedenken: we gaan vandaag mozaïek maken, maar je weet nooit wat er uiteindelijk op tafel verschijnt.

De één vindt het heerlijk om heel precies steentje voor steentje een patroon te maken. Een ander legt de kleuren juist lekker spontaan neer en kijkt gaandeweg wat er ontstaat. Weer een ander heeft vooraf al een compleet beeld in zijn hoofd en gaat heel doelgericht aan de slag.

Kleine steentjes, eindeloos veel mogelijkheden

Mozaïek vraagt trouwens best wat geduld. Je werkt met kleine stukjes en moet goed nadenken over kleur, vorm en plaatsing. Juist daardoor is het ook een mooie oefening in concentratie en nauwkeurig werken.

Maar er is geen goed of fout ontwerp. Een mozaïek hoeft geen herkenbaar plaatje te worden. Een patroon kan net zo goed een kunstwerk zijn als een regenboog of een herfsttafereel. En als je halverwege bedenkt dat je eigenlijk iets compleet anders wilt maken? Dan verander je gewoon van richting. Dat is ook de vrijheid die ik graag in mijn lessen wil meegeven.

Een eigen kunstwerk

Aan het einde van de les lagen er allemaal verschillende ontwerpen naast elkaar. Dezelfde soort steentjes, dezelfde twee kleuren karton en dezelfde techniek… maar toch was ieder kunstwerk compleet anders.

En eigenlijk is dat precies mijn antwoord op de vraag “Is het een vaste opdracht of vrij werken?” Het is allebei. Ik geef kinderen een startpunt, zodat ze nieuwe materialen en technieken leren kennen. Maar daarna krijgen ze de ruimte om te ontdekken, te experimenteren en vooral om er iets van zichzelf van te maken.

Laat je inspireren door wat de kinderen creëren! ✨